{"id":128,"date":"2021-08-26T15:25:31","date_gmt":"2021-08-26T13:25:31","guid":{"rendered":"https:\/\/www.johannes316.nl\/?p=128"},"modified":"2021-08-27T00:34:51","modified_gmt":"2021-08-26T22:34:51","slug":"schop-de-mensen-tot-zij-een-geweten-krijgen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.johannes316.nl\/?p=128","title":{"rendered":"Schop de mensen tot zij een geweten krijgen"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">De Belgische schrijver Louis Paul Boon werd vlak voor de Eerste Wereldoorlog geboren. Hij groeide op in een tijd vol grote veranderingen: veel moderne uitvindingen deden hun intrede en de aloude, &#8220;vanzelfsprekende&#8221; hegemonie van West-Europa over de wereld (koloniaal, financieel, economisch) begon scheuren te vertonen. Het n\u00f3g mensonterender conflict, de Tweede Wereldoorlog, moest nog beginnen.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">De volksschrijver Boon debuteerde middenin die oorlog met de roman <em>De voorstad groeit<\/em>. Na nog enkele boeken volgde in 1947 <em>Mijn kleine oorlog<\/em>, waarin Boon reflecteerde op de Tweede Wereldoorlog vanuit het perspectief van &#8216;de kleine man&#8217;. Het is een bewerking van een reeks kronieken die Boon voor weekblad <em>Zondagspost<\/em> schreef. <em>Mijn kleine oorlog<\/em> wordt gekenmerkt door zijn levendige, soms rauwe taalgebruik en de rake beschrijving van de oorlogsellende voor het Belgische volk.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"185\" height=\"273\" src=\"https:\/\/www.johannes316.nl\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/Mijn-kleine-oorlog.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-144\"\/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Boon was niet bepaald een katholiek schoolvoorbeeld. Hij maakte zelfs veel vijanden onder katholieken vanwege zijn soms schunnige en expliciete teksten. Hij geloofde niet, voor zover ik kan nagaan, en in zijn boeken spelen geloof, kerk en Jezus Christus geen rol. Toch ben ik al heel lang, en juist van\u00fait mijn geloof, gegrepen door die ene zin, dat rake geweerschot waarmee Boon de eerste versie van <em>Mijn kleine oorlog<\/em> afsluit.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8216;Schop de mensen tot zij een geweten krijgen.&#8217;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Een geweten h\u00e9bben we. Er zijn (procentueel erg weinig) mensen die echt &#8216;gewetenloos&#8217; zijn, of lijken, als gevolg van psychologische of psychiatrische condities.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Het geweten is als een levend wezen dat aandacht en voedsel nodig heeft om te groeien, zich te ontwikkelen. We weten dat we in ons geloof in Jezus, dat we &#8216;in woord en gedachten, in doen en laten&#8217; actief vormgeven, de hulp krijgen van de Heilige Geest, die in ons woont en ons geweten mee vormgeeft en aanscherpt.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Maar we zien tegelijkertijd zoveel gemakzucht ontstaan.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Neem bijvoorbeeld deze woorden die Jezus tot ons sprak: &#8220;Gij hebt gehoord dat er gezegd is: Gij zult uw naaste beminnen en uw vijand haten. Maar ik zeg u: Bemint uw vijanden en bidt voor wie u vervolgen, opdat gij kinderen moogt worden van uw Vader in de hemel, die immers de zon laat opgaan over slechten en goeden en het laat regenen over rechtvaardigen en onrechtvaardigen. Want als gij bemint die u beminnen, wat voor recht op loon hebt gij dan? Doen de tollenaars niet hetzelfde? En als gij alleen uw broeders groet, wat voor buitengewoons doet gij dan? Doen de heidenen dat ook niet? Weest dus volmaakt, zoals uw Vader in de hemel volmaakt is.&#8221; (Mattheus 5:43-48)<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Een christelijk geweten stuurt ons aan om liefde te schenken aan iedereen: vrienden en vijanden, naasten en vreemden, rechtvaardigen en onrechtvaardigen. Want wat is nu je prestatie als je alleen vriendelijk doet tegen diegenen die ook vriendelijk tegen jou doen?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">De parabel van de Barmhartige Samaritaan, bijvoorbeeld, maakt duidelijk wie je naaste is: dat kan ook een onbekende passant op jouw weg zijn. Een verhaal dat je ergens leest. Toch zien we vaak laks, onge\u00efnteresseerd, of zelfs hatelijk, vijandig gedrag tegenover zieken, zwervers, dak- en thuislozen, vluchtelingen. En erger: niet alleen vertonen sommige mensen dit gedrag, velen van hen praten dit ook nog goed met smoesjes of drogredenen.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ook als dat niet zo is, wordt gemakzucht vlug en makkelijk goedgepraat; zo kende ik iemand die met trots volhield: &#8216;We kunnen niet de hele wereld redden!&#8217;, wat in de praktijk al snel betekent: &#8216;We hoeven niemand te redden.&#8217; Zo verglijdt elke wil, die vanuit het geweten gevoed wordt, op het hellende vlak van relativering en actieve of passieve onwil.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nu was de man die door de Barmhartige Samaritaan geholpen werd, zelf hulpeloos, zwaargewond, een slachtoffer. Net zoals zwervers, dak- en thuislozen, vluchtelingen en andere slachtoffers zijn we dankzij ons geweten in staat om compassie te voelen, hulp te (willen) geven. (Dat is op zichzelf nog niet genoeg; we moeten er actief op reageren.) Jezus ging echter verder dan dat, niet alleen door ons op te roepen onze vijanden lief te hebben: &#8220;Maar Ik zeg u geen weerstand te bieden aan het onrecht, doch als iemand u op de rechterwang slaat, keer hem dan ook de andere toe. En als iemand u voor het gerecht wil dagen en uw onderkleed afnemen, laat hem dan ook het bovenkleed. En als iemand u vordert een mijl met hem te gaan, ga er dan twee met hem. Geef aan wie u vraagt, en wend u niet af als iemand van u lenen wil.&#8221; (Mattheus 5:39-42)<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Een ontwikkeld geweten, gevoed door de Heilige Geest, stelt ons in staat om af te breken wat onze menselijke beperkingen opbouwen: een muur voor ons hart, een verdediging voor onze kwetsbaarheid, opgetuigde redenaties om niet altru\u00efstisch te hoeven zijn. Dat vraagt actief, bewust en continu werk. Stap over je eigen beperkingen en weerstanden heen, doe die extra moeite. E\u00e9n van de belangrijkste dingen die Jezus tegen ons zei: &#8220;Wie mijn volgeling wil zijn, moet Mij volgen door zichzelf te verloochenen en elke dag opnieuw zijn kruis op te nemen.&#8221; (Lucas 9:23) Maar ook de ongelovigen zijn aangemoedigd om te luisteren naar hun geweten, legt Paulus uit: &#8220;Wanneer heidenen, die de wet niet hebben, uit zichzelf doen wat de wet verlangt, zijn zij zichzelf tot wet, al bezitten zij de wet dan niet. Door hun daden tonen zij, dat de wet in hun hart geschreven staat, waarbij komt het getuigenis van hun geweten, terwijl hun gedachten hen over en weer beschuldigen of ook wel vrijspreken&#8221; (Romeinen 2:14-15) &#8211; kortom: luister naar die stem diep in je ziel, onvervuild door eigen oordelen, goedpraten en verdedigingsmechanismes.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Louis Paul Boon was een jaar of 35 toen hij de eerste versie van <em>Mijn kleine oorlog<\/em>, met die krachtige slotzin, publiceerde. Hij had een wereld gezien die zichzelf met een opmerkelijke drift onttakelde, ontkleedde, ontluisterde. Wie echt zintuiglijk wil ervaren hoe het Europa vlak na de Tweede Wereldoorlog eruit zag, kan het eerste deel van <em>Na de oorlog<\/em> (van Tony Judt) lezen, waarin hij heel gedetailleerd beschrijft wie en wat er in Europa schaars, weg, kapot, ontbrekend, dood, verweesd en op de vlucht was.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">In d\u00ede wereld besefte Boon heel goed wat die wereld nodig had: een geweten. Maar hij besefte ook dat een na\u00efeve houding hierover geen zin had. Boons wijsheid is confronterend &#8211; iets wat we in deze eeuw nog nauwelijks durven toe te laten, buiten of in het geloof. Maar het is waar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>De Belgische schrijver Louis Paul Boon werd vlak voor de Eerste Wereldoorlog geboren. Hij groeide op in een tijd vol grote veranderingen: veel moderne uitvindingen deden hun intrede en de aloude, &#8220;vanzelfsprekende&#8221; hegemonie van West-Europa over de wereld (koloniaal, financieel, economisch) begon scheuren te vertonen. Het n\u00f3g mensonterender conflict, de Tweede Wereldoorlog, moest nog beginnen.&hellip; <a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/www.johannes316.nl\/?p=128\">Continue reading <span class=\"screen-reader-text\">Schop de mensen tot zij een geweten krijgen<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-128","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-geen-categorie","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.johannes316.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/128","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.johannes316.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.johannes316.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.johannes316.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.johannes316.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=128"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.johannes316.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/128\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":145,"href":"https:\/\/www.johannes316.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/128\/revisions\/145"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.johannes316.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=128"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.johannes316.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=128"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.johannes316.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=128"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}